Những cân nhắc về tác động môi trường của AI trong khoa học

Mặc dù bằng chứng về tác động cụ thể của AI đối với môi trường trong nghiên cứu khoa học vẫn đang xuất hiện, bài báo cung cấp các khuôn khổ khái niệm và công cụ thực tế để giúp đánh giá những tác động đến môi trường của toàn bộ vòng đời AI trong các dự án khoa học.

Phần đầu tiên giới thiệu các khuôn khổ chính để hiểu tác động môi trường một cách toàn diện.

Phần thứ hai phác thảo phương pháp xác định và đo lường chi phí môi trường trong suốt vòng đời của AI.

Phần thứ ba đưa ra các chiến lược cụ thể để giảm thiểu tác động trực tiếp đến môi trường của các dự án khoa học sử dụng hoặc phụ thuộc vào các ứng dụng AI tốn nhiều tài nguyên.

Những điểm chính

• Có ít nhận thức và bằng chứng về chi phí môi trường khi sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong nghiên cứu khoa học. Bài viết này cung cấp các khuôn khổ và công cụ mà các nhà khoa học và viện nghiên cứu có thể xem xét để đánh giá tác động môi trường của nghiên cứu của họ như một phần của việc sử dụng AI trong khoa học một cách bền vững, có đạo đức và có trách nhiệm hơn.
• Việc giải quyết tác động của AI đến môi trường đòi hỏi phải có phương pháp tiếp cận đa chiều. Các nhà khoa học và nhà nghiên cứu đang có kế hoạch đưa AI vào quy trình làm việc của mình cần đánh giá các công cụ dựa trên giá trị khoa học, công bằng xã hội và chi phí môi trường trong toàn bộ vòng đời của AI, đồng thời chú ý đến các tác động hồi phục và hậu quả lâu dài.
• Việc áp dụng các mô hình AI tiết kiệm tài nguyên hơn sẽ mang lại lợi ích về mặt môi trường và xã hội. Các phương pháp tiếp cận AI nhỏ hơn, cục bộ và tiết kiệm hơn có thể cải thiện khả năng tiếp cận, khả năng chi trả, tính minh bạch và hòa nhập xã hội xung quanh việc sử dụng AI, đặc biệt là trong bối cảnh nghiên cứu đa dạng và hạn chế về nguồn lực.

Những cân nhắc về tác động môi trường của AI trong khoa học

Tháng Chín 2025

DOI: 10.24948 / 2025.10

Tải về

Công trình này được thực hiện với sự hỗ trợ của khoản tài trợ từ Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Quốc tế (IDRC), Ottawa, Canada. Quan điểm thể hiện ở đây không nhất thiết đại diện cho quan điểm của IDRC hoặc Hội đồng Quản trị của IDRC.